aug
Een radiator die bovenaan koud blijft terwijl de onderzijde wel warm wordt, maakt vaak een borrelend of tikkend geluid. Meestal is dat geen defect, maar lucht in het verwarmingssysteem. Met dit radiator ontluchten stappenplan lost u dat zelf zorgvuldig op. U heeft weinig gereedschap nodig, maar de juiste volgorde maakt wel verschil voor een gelijkmatig warm huis en een installatie die rustig werkt.
Lucht verzamelt zich op het hoogste punt van een radiator. Daardoor kan het warme cv-water niet overal goed circuleren. U merkt dit bijvoorbeeld doordat een radiator maar deels warm wordt, door stromingsgeluiden in leidingen of doordat u de thermostaat hoger moet zetten voor dezelfde temperatuur.
Ontluchten is vooral verstandig aan het begin van het stookseizoen, na werkzaamheden aan radiatoren of leidingen en wanneer u waterdruk heeft bijgevuld. Ook na het plaatsen van een nieuwe designradiator, handdoekradiator of radiatorventiel kan er lucht in het systeem zijn gekomen.
Blijft één radiator koud aan de onderkant, maar is deze bovenaan wel heet? Dan is lucht waarschijnlijk niet de oorzaak. Dat kan wijzen op vervuiling, een verkeerd ingesteld radiatorventiel of een probleem met de waterdoorstroming. In dat geval is verder onderzoek nodig.
Leg voordat u begint een ontluchtingssleutel, een oude doek en een klein bakje of glas klaar. Bij sommige moderne radiatoren past een platte schroevendraaier beter op het ontluchtingsventiel. Kijk dus eerst welk ventiel op uw radiator aanwezig is.
Een doek is onmisbaar: bij het ontluchten komt eerst lucht vrij, maar daarna kan er een klein beetje donker of helder cv-water uitlopen. Dat is normaal. Bescherm bij een handdoekradiator in de badkamer ook de wand en vloer, zeker bij een matzwarte, gouden of chromen afwerking waar opgedroogde druppels zichtbaar kunnen blijven.
Draai de kamerthermostaat laag of zet de cv-ketel uit volgens de handleiding van uw installatie. Wacht vervolgens minimaal tien tot twintig minuten, totdat radiatoren en leidingen voldoende zijn afgekoeld. Zo voorkomt u dat heet water of stoom vrijkomt.
Open de thermostatische radiatorkranen volledig voordat u begint. Daarmee geeft u het water na afloop de beste kans om weer goed door alle radiatoren te stromen. Heeft u vloerverwarming en radiatoren in één systeem? Ontlucht dan alleen de radiatoren die daarvoor een ontluchtingsventiel hebben. De verdeler van vloerverwarming vraagt een eigen aanpak.
Ontlucht radiatoren bij voorkeur van de laagste verdieping naar de hoogste. Lucht stijgt op en verzamelt zich vaak in radiatoren op een verdieping of zolder. Begin bijvoorbeeld beneden en werk per ruimte rustig omhoog.
Bij grotere woningen, meerdere verdelers of complexe leidingroutes kan de ideale volgorde anders zijn. Volg dan het advies van uw installateur of de ketelfabrikant. Het belangrijkste is dat u consequent werkt en geen radiatoren overslaat.
Het ontluchtingsventiel zit vrijwel altijd aan de bovenzijde van de radiator, meestal aan de tegenoverliggende kant van de radiatorkraan. Bij een verticale designradiator kan het ventiel subtiel in de bovenhoek zijn verwerkt. Bij een handdoekradiator vindt u het vaak bovenaan, links of rechts van de buizen.
Plaats de doek direct onder het ventiel en houd het bakje eronder. Draai het ventiel niet los, maar slechts een kwartslag tot maximaal een halve slag open.
U hoort nu meestal een zacht sissend geluid. Dat is de lucht die uit de radiator verdwijnt. Houd het ventiel open totdat er een gelijkmatig straaltje water zonder gesputter uit komt.
Komt er direct water uit? Dan zat er weinig of geen lucht in deze radiator. Sluit het ventiel dan meteen weer. Laat het water niet onnodig lang lopen, want daardoor daalt de druk in uw cv-installatie sneller.
Draai het ontluchtingsventiel weer dicht zodra er water uit komt. Vast is vast: te stevig aandraaien kan het ventiel of de afdichting beschadigen. Veeg vervolgens eventueel water van de radiator en controleer of het ventiel droog blijft.
Herhaal deze handeling bij iedere radiator in de gekozen volgorde. Werk rustig, zeker als u radiatoren met een kwetsbare laklaag of bijzondere afwerking heeft. Een vochtige doek direct verwijderen voorkomt watervlekken en houdt de afwerking verzorgd.
Na het ontluchten is de waterdruk vaak iets lager. Kijk op het display van de cv-ketel of op de drukmeter. Bij een koude installatie ligt de gewenste druk bij veel woningen doorgaans tussen 1,5 en 2,0 bar. De exacte aanbevolen waarde verschilt per ketel en installatie, dus volg altijd de instructies van uw fabrikant.
Is de druk te laag? Vul de cv-installatie bij volgens de ketelhandleiding. Ontlucht daarna eventueel nogmaals de hoogste radiatoren, omdat bijvullen opnieuw lucht kan verplaatsen. Controleer de druk vervolgens opnieuw.
Zet de cv-ketel en thermostaat weer aan en laat het systeem opwarmen. Voel na enige tijd voorzichtig of de radiator van boven naar beneden warm wordt. De bovenkant mag iets warmer aanvoelen dan de onderkant, maar een duidelijk koude zone bovenin hoort niet meer aanwezig te zijn.
Luister ook naar de leidingen. Een stil systeem is een goed teken. Een enkele tik kan ontstaan doordat metaal uitzet tijdens het opwarmen, maar aanhoudend geborrel vraagt vaak om een tweede ontluchtingsronde.
Kijk de volgende dag nogmaals naar de cv-druk en controleer of alle ruimtes comfortabel warm worden. Vooral na een eerste ontluchtingsbeurt in maanden kan resterende lucht zich nog verzamelen in de hoogste radiator. Een korte extra controle voorkomt dat u later opnieuw met koude plekken zit.
De meest voorkomende fout is ontluchten terwijl de verwarming nog volop draait. Dan staat er warm water onder druk in het systeem en is de kans op spatten groter. Wachten tot de installatie is afgekoeld kost weinig tijd en werkt veiliger.
Ook wordt de drukcontrole soms vergeten. Wie meerdere radiatoren ontlucht, verliest altijd een beetje water. Een te lage cv-druk kan ervoor zorgen dat radiatoren opnieuw slecht warm worden of dat de ketel een storing geeft. Controleer daarom niet alleen na afloop, maar ook voordat u begint als uw installatie al onregelmatig presteert.
Ten slotte is het verstandig om het ontluchtingsventiel niet te ver open te draaien. Een kleine draai is voldoende. Als een ventiel lekt, vastzit of beschadigd lijkt, forceer het dan niet. Vervanging is vaak eenvoudiger en veiliger dan een beschadigde aansluiting herstellen.
Zelf ontluchten is geschikt voor regulier onderhoud, maar niet ieder verwarmingsprobleem verdwijnt daarmee. Schakel een installateur in wanneer de druk steeds terugvalt, wanneer radiatoren na herhaald ontluchten koud blijven, of wanneer u lekkage ziet bij kranen, koppelingen of aansluitblokken.
Ook bij een nieuwe radiatoropstelling is het verstandig om naar de volledige aansluiting te kijken. Een radiator moet niet alleen mooi passen bij de ruimte, maar ook technisch kloppen met het juiste ventiel, onderblok, leidingaansluiting en vermogen. Radiatorconnect helpt hierbij met technisch advies, zodat design en betrouwbare warmteafgifte samenkomen.
Een paar minuten onderhoud aan het begin van het seizoen geeft vaak direct merkbaar resultaat. Houd een doek en ontluchtingssleutel daarom bij de hand, en pak afwijkend geluid of een koude bovenkant meteen aan voordat het comfort in huis afneemt.
